Διευρύνοντας το Σκοπό της Παιδαγωγικής του Γραμματισμού

Ο όρος «Πολυγραμματισμοί» αναφέρεται σε δύο σημαντικές πτυχές της χρήσης των γλωσσών σήμερα.

Η πρώτη είναι η μεταβλητότητα στη δημιουργία νοήματος που λαμβάνει χώρα σε διαφορετικά πολιτισμικά και κοινωνικά πλαίσια ή σε ειδικούς τομείς αλληλόδρασης. Οι διαφορές αυτές γίνονται όλο και πιο σημαντικές για τα διαφορετικά είδη επικοινωνίας που χρησιμοποιούμε στον περιβάλλοντα χώρο μας.

Αυτό σημαίνει ότι δεν είναι πλέον αρκετό για τη διδασκαλία του γραμματισμού να επικεντρωθεί αποκλειστικά και μόνο στους κανόνες και στην επίσημη μορφή της εθνικής γλώσσας. Αντιθέτως, η επικοινωνία και η διαδικασία δημιουργίας νοήματος σήμερα απαιτεί όλο και περισσότερο οι μαθητές να είναι σε θέση να καταλαβαίνουν τις διαφορές των διαφορετικών προτύπων νοηματοδότησης που παράγονται σε διαφορετικά πλαίσια επικοινωνίας κάθε φορά. Οι διαφορές αυτές είναι συνέπεια ενός αριθμού παραγόντων, συμπεριλαμβανομένου του πολιτισμού, του φύλου, της εμπειρίας ζωής, του θέματος που εξετάζεται, του κοινωνικού χώρου που πραγματώνεται κάτι, κτλ. Κάθε ανταλλαγή νοημάτων είναι διαπολιτισμική σε κάποιο βαθμό.

Η δεύτερη πτυχή της χρήσης μιας γλώσσας σήμερα προκύπτει εν μέρει από τα χαρακτηριστικά των νέων ψηφιακών μέσων επικοινωνίας και πληροφοριών. Το νόημα δημιουργείται με τρόπους που είναι όλο και περισσότερο πολυτροπικοί- κατά τους οποίους οι γραπτοί γλωσσικοί κώδικες νοηματοδότησης διασυνδέονται με προφορικούς, οπτικούς, ηχητικούς, σωματικούς, απτικούς και χωροαντιληπτικούς κώδικες.

Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να διευρυνθεί το φάσμα της παιδαγωγικής του γραμματισμού έτσι ώστε να μην προάγει μόνο αναπαραστάσεις του αλφαβήτου, αλλά να φέρνει στην τάξη πολυτροπικές αναπαραστάσεις, και ιδίως εκείνες που χαρακτηρίζουν τα νέα ψηφιακά μέσα. Το γεγονός αυτό συνδέει την παιδαγωγική του γραμματισμού όλο και πιο πολύ με τις προφανείς του διασυνδέσεις με τα σημερινά επικοινωνιακά περιβάλλοντα. Παρέχει επίσης ένα ισχυρό θεμέλιο για μια παιδαγωγική της συναίσθησης και της αρμονίας των συναισθημάτων (synaesthesia), ή της αλλαγής των κωδίκων (mode switching).


Επόμενη